بر مبنای آنچه از آیات قرآن کریم استنباط می شود بهشت برین الهی، دارای مراتب و درجاتی است همچون: جنت نعیم، مأوا، عدن و فردوس.
قران کریم،افزون بر مراتب یاد شده، اوصاف و القابی كلی برای بهشت بر شمرده است مانند: دارالسلام، دارالارث، دارالرضا، دارالمقام و فوز عظیم .
«فردوس بالاترین مراتب بهشت است. این كلمه دوباره در قرآن كریم آمده است.
فردوس، وسعت نعمتهای بهشتی را نشان میدهد و چنین به نظر میرسد كه مقامی فوق بهشت و جهنم و ثواب و عقاب است زیرا با وجود اینكه تمام مراتب و درجات عالم ملكوت چه نعمتهای مادی و چه نعمتهای معنوی مطلق و غیر مشوب به نواقص هستند ولی خداوند متعال برای بعضی از بندگان خاص خود نعمتهایی را مخفی نگه داشته كه از سعه افهام نفوس و ادراك اذهان خارج است چنانچه در روایت صحیح از رسول خدا(ص) وارد شده است كه: " خداوند فرمود: من برای بندگان صالح خود چیزهایی را مهیّا كردهام كه هیچ چشمی ندیده و هیچ گوشی نشنیده و بر هیچ دلی خطور نكرده است، از این نعیم بهشتی كه من شما را آگاه كردهام سخن نگویید و دست از كنجكاوی بردارید و اگر میخواهید اجمالاً در این ارتباط چیزی بدانید، این آیه را قرائت كنید: فلا تعلم نفس ما أخفی لهم من قرّة أعین(2و1)
این روایت را بخاری و مسلم هر دو بیان كردهاند.
در سیر مواهب و نعمتهای بهشت به اینجا میرسیم كه فردوس بهترین و برترین مراتب بهشت است و با اینكه طبع تحولطلب انسان دائماً تقاضای دگرگونی و تنوع میكند ساكنان فردوس هرگز تقاضای نقل مكان و تحول نخواهند كرد: انالذین ءامنوا و عملوا الصالحات كانت لهم جنات الفردوس نزلاً. خالدین فیها لا یبغون عنها حولاً (4و3).»
___________________
1- سجده/17
2- تفسیر مجمعالبیان، الشیخ ابی علیالفضل بن حسنالطبرسی طبع صیدا، ج4، ص33
3- كهف، آیات 107 و 108
4- گلستان قرآن، شماره 119
